^Back To Top

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to. Czytaj więcej…

Zrozumiałem

Osteoporoza

Osteoporoza - układowa choroba układu kostnego prowadząca do złamań

autor: specjalista ortopeda Jarosław Kiełbaszewski

Częstość występowania osteoporozy stale wzrasta. Wiąże się to nie tylko z wydłużeniem życia ale także z innymi czynnikami: nasza dieta uboga jest w wapń i witaminę D3, prowadzimy coraz bardziej siedzący tryb życia/obniżona aktywność ruchowa/, spożywamy nadmierne ilości kawy i alkoholu .

Inne częste przyczyny osteoporozy tonp.niedobór estrogenów / np.przedwczesna menopauza/,nadczynność tarczycy, zespoły złego wchłaniania i trawienia prowadzące do niedoborów wapnia i witamin, choroby nerek i wątroby,nikotynizm,niska masa ciała,sterydoterapia,schorzenia reumatoidalne,cukrzyca.

Osteoporozę zwykle częściej stwierdza się u kobiet, szczególnie u tych, które przebyły złamania.

Częsta obecność osteoporozy u matki i córki potwierdza tło genetyczne schorzenia.Diagnostyka osteoporozy zwykle oparta jest na ocenie gęstości kostnej,przyśpieszonego metabolizmu kostnego a także obecności bezobjawowych złamań kręgosłupa.Powszechnie stosowane badanie densytometryczne przy uwzględnieniu obecności u chorego czynników ryzyka wystąpienia złamania osteoporotycznego pozwala podjąć decyzję o inicjacji leczenia osteoporozy.

Czy warto osteoporozę leczyć?

Mając na uwadze dane statystyczne o częstości złamań osteoporotycznych/złamania b.częste!/ oraz o skutkach tych złamań odpowiedź na postawione pytanie jest jednoznaczna.
Osteoporozę trzeba leczyć.
Leczenie znacząco zmniejsza ryzyko złamań kości!Lokalizacja złamań osteoporotycznych jest zwykle typowa:nasada dalsza przedramienia,trzony kręgowe, nasada bliższa kości ramiennej,bliższy odcinek kości udowej.
Ta ostatnia lokalizacja zwykle wywołuje trwałe inwalidztwo.25% pacjentów z tym złamaniem umiera w ciągu roku!
Warto podkreślić ,iż złamanie osteoporotyczne powstaje wskutek niewielkiej energii urazu.
Leczenie osteoprozy trwa do końca życia.
Obejmuje farmakoterapię, odpowiednią dietę, kinezyterapię, fizykoterapię, eliminację czynników ryzyka.Wielu pacjentów zmuszonych jest do korzystania z zaopatrzenia ortopedycznego/balkoniki,kule,stabilizatory/.Warto więc wspomnieć o profilaktyce osteoporozy.Obejmuje ona dietę pochodną mleka,unikanie nadmiernej ilości fosforanów oraz białka w diecie, eliminacja używek/kawa,papierosy,alkohol/,codzienny spacer,minimum 30 minut.
Po 35 roku życia każda kobieta powinna mieć okresowo wykonane badania diagnostyczne w kierunku osteoporozy.

Pacjenci z czynnikami ryzyka osteoporozy tym bardziej takie badanie powinni wykonać.

W SPZOZ w Hajnówce funkcjonuje Poradnia Osteoporozy.Prowadzona jest przez lek.med.Jarosława Kiełbaszewskiego.Warunkiem skorzystania z porady jest skierowanie od lekarza rodzinnego bądź innej poradni specjalistycznej.

 

Chirurgia małoinwazyjna i laparoskopia

Co to jest chirurgia małoinwazyjna?

Jest to chirurgia wykorzystująca zdobycze współczesnej techniki do wykonywania zabiegów chirurgicznych z jak najmniejszym narażeniem pacjenta na uszczerbek w tkankach.

Jedną z aktualnie dominujących technik jest Cholecystectomia laparoskopowa .

Co to jest laparoskopia ?

Jest to metoda mało inwazyjna polegająca na wykorzystaniu mikrokamery i zestawu mikronarzędzi do wykonywania zabiegów operacyjnych w jamach ciała bez konieczności nacinania rozległego powłok.

Tą metodą wykonuje się diagnostykę oraz zabiegi operacyjne w :

w klatce piersiowej
w jamie brzusznej
w tkankach podpowięziowych np. do operacji żylaków kończyn dolnych czy przepuklin.
w ortopedii do operowania w jamach różnych stawów m. innymi w stawach kolanowych
czy barkowych
bez konieczności rozległego nacinania skóry, tkanki podskórnej, przecinania naczyń, nerwów.

Ta technika nazywa się np.: artroskopia - takie zabiegi wykonuje się również w oddziale ortopedycznym w Hajnówce i nie tylko diagnostycznie ale równie wykonuje się różne skomplikowane zabiegi w stawie kolanowym.

Czy te metody są bezpieczne ?

Zdecydowanie tak.

Dlaczego ?

Ponieważ w tych technikach mało, że nacięcia skóry i powłok są znikome to jeszcze operowanie w tych strukturach jest bardzie precyzyjne, ponieważ obraz z kamery jest powiększony, a miejsce operowane jest zdecydowanie lepiej oświetlone i widoczne niż przy tradycyjnych operacjach.

Aktualnie operuje techniką laparoskopową praktycznie wszystko tylko nie we wszystkich ośrodkach.

W hajnówce laparoskopowo operuje się ok 99 % pęcherzyków żółciowych,przewlekłych i ostrych, a także dyżurowo wyrostki robaczkowe, perforacje wrzodów ,laparoskopie diagnostyczne w ostrych i przewleklych schorzeniach jamy brzusznej,niektóre żylaki kończyn dolnych/kruroskopia/, przepuklinę rozworu przełykowego ,przepukliny pachwinowe, niektóre guzy jelita grubego,operacje w otyłości tzw "sleev resection" .

Aktualnie są nowe trendy w chirurgii małoinwazyjnej. Dzieki wykorzystaniu techniki wykonywane są zabiegi operacyjne przez tzw naturalne otwory człowieka - na razie eksperymentalnie.

Postępowanie z osobą nieprzytomną - pierwsza pomoc

Sprawdzamy puls i oddech

Jest puls i oddech

Jest puls brak oddechu

Brak pulsu i oddechu

 

Układamy płasko na plecach

Układamy na bok w pozycji ustalonej

Odchylamy głowę do tyłu i prowadzimy sztuczny oddychech  usta-usta

Odchylamy głowę   do tyłu i prowadzimy resuscytację polegającą na masażu serca i  /5 uciśnięć na klatkę 1 oddech/ sztucznym oddechu

i wzywamy kwalifikowaną pomoc medyczną

Uwaga: resuscytację prowadzimy aż do przyjazdu karetki

 

Pierwsza pomoc w nagłych urazach

1.Oparzenia
- termiczne

Schłodzenie powierzchni oparzonej - zimną wodą z kranu - ogranicza penetrację skutków działania wysokiej temperatury

nigdy nie stosuj różnych wynalazków w aerozolach , nieznanych maści i tym podobne !
po oparzeniu i stosowaniu zimnej wody zabezpiecz oparzone miejsce tylko jałowym opatrunkiem.
nigdy nie bądź lepszy od chirurga,
wszelkie inne domowe sposoby tylko pogłębiają oparzenia
- chemiczne- na oparzenia chemiczne również jest wskazana bieżąca woda , niezależnie od tego czy to jest kwas czy zasada (woda spłukuje i rozcieńcza daną substancję chemiczną, hamując szkodliwe działanie danej substancji na skórę lub sluzówkę). Niezależnie od od tych czynności można zastosować w odwrotnej kolejności na kwas łagodny roztwór zasady ,natomiast na zasadę łagodny kwas np ocet, kwas borny itd. W/w przedstawione proste sposoby postępowania w oparzeniach nie usprawiedliwiają od konieczności udania się do specjalisty. Jest to prosta pomoc przedmedyczna ,która na pewno ograniczy szkodliwe skutki działania wysokiej temperatury czy substancji chemicznej.

2. Odmrożenia: występują w trzech stopniach, tj. od lekkich do ciężkich. Lekkie odmrożenia charakteryzują się uczuciem palenia i kłucia w miejscu odmrożonym, blednięciem skóry i utrata czucia. W tym celu należy zastosować ciepłe (nigdy gorące) kąpiele i ostrożnie rozcierać miejsca sucha reka. Nie wolno rozcierać brudnymi szmatami lub śniegiem. Przy odmrożeniach II-stopnia, miejsca odmrożenia są ciemno czerwone lub sine,tworzą się pęcherze wypełnione przeźroczystym lub lekko krwistym płynem. Nie należy moczyć ani rozcierać odmrożonych miejsc, ani przekłuwać pęcherzy. Odmrożenie III-go stopnia SA czerwono sine lub fioletowe i następuje obumarcie skóry, pozbawienie czucia i silny ból. W tym celu należy ogrzać chorego i podać leki przeciwbólowe oraz okryć miejsca odmrożenia jałowym opatrunkiem i szybko przewieźć do szpitala.

3. Urazy naczyń: W przypadku uszkodzeń dużych naczyń zlokalizowanych na kończynach, nigdy nie wolno stosować żadnych opasek, kręgielców powyżej zranienia ,ponieważ może takie postępowanie doprowadzić do niedokrwienia kończyny i nieraz do amputacji, natomiast w przypadku zranienia naczynia żylnego, wręcz nasilić krwawienie. Dlatego przy aktualnym stanie wiedzy najlepszym postępowaniem jest założenie opatrunku uciskowego na samą ranę oczywiście do czasu uzyskania fachowej pomocy. W miejsce rany należy włożyć zwiniętą gazę i zawinąć bandażem. Przytrzymanie krwawiącego naczynia palcem nieraz ratuje życie.

4. Urazy kończyn/złamania, zwichnięcia, skręcenia: W przypadku zwichnięcia lub złamania z przemieszczeniem absolutnie nie należy samemu reponować "nastawiać" takich obrażeń. Próba repozycji bez fachowej wiedzy może spowodować uszkodzenie naczynia lub nerwu ,splotu nerwów ,a ostatecznie trwałe kalectwo-amputacja, bezwład. A więc co trzeba zrobić gdy widzimy zniekształconą kończynę po urazie? Podstawowa zasada to unieruchomienie w takiej pozycji w jakiej jest ustawiona kończyna. Unieruchomić można np: podwieszając kończynę na temblaku ,bądź poprzez obłożenie kończyny łupkami, mogą to być gałęzie ,patyki itp oraz owinięcie kończyny bandażem. W przypadku złamań kończyny dolnej stabilizatorem może być druga kończyna-wystarczy chorą kończynę przywiązać do drugiej.

5. Napad padaczkowy: epilepsja objawia się silnymi drgawkami, utrata przytomności, piana na ustach, samowolnym oddaniem moczu. Chorego położyć na wznak, podłożyć pod głowę koc, między żeby wsunąć wałeczek z chusteczki lub ręcznika, rozluźnić ubranie i po napadzie pozostawić w spokoju.

6. Udar cieplny: występuje w pomieszczeniach o bardzo wysokiej temperaturze i dużej wilgotności. tj. powyżej 40 st. C i wilgotności 75%.W tych warunkach następuje zamroczenie. Utrata przytomności, nadmierne pocenie, przyśpieszone oddychanie, wargi lekko sine, kończyny chłodne, słabo wypełnione tętno, mięśnie zwiotczałe i inne dolegliwości. W celu pomocy chorego należy wynieść z pomieszczenia, na głowę położyć zimny kompres lub lud, podać chłodne płyny, krople nasercowe (kardiamid), zastosować w razie bezdechu sztuczne oddychanie do momentu, kiedy chory zacznie sam oddychać. Chorego należy przewieźć do szpitala.

7. Porażenie prądem elektrycznym: porażonego należy szybko usunąć spod działania prądu, wyłączyć energię poprzez wyłączenie i wykręcenie wszystkich bezpieczników. Ratujący powinien być odizolowany od ziemi i mieć założone rękawice gumowe, bądź suche rękawice wełniane i stać na izolacyjnej podłodze (podkładce gumowej, na szkle, na suchej płycie drewnianej), w butach gumowych. Porażonemu należy zastosować sztuczne oddychanie z dala od miejsca porażenia na twardej i suchej podłodze, rozluźnić ubranie pod szyja, trzymać w ciepłym otoczeniu i zabezpieczyć przed utrata ciepła . Pomoc tę stosuje się przy prądzie niskim tj250V lub niższym. Prąd o napięciu powyżej 250 V wyłącza tylko elektryk i pomocy udzielają osoby odpowiednio przeszkolone. Porażonych szybko należy przewieźć do szpitala.Jeżeli stwierdzimy że pacjent jest nieprzytomny wówczas prowadzimy akcję reanimacyjną do czasu przyjazdu pogotowia.

Zakrzepica żylna kończyn dolnych

Zakrzepica zylna kończyn dolnych może dotyczyć:

-zakrzepicy żylaków powierzchownych
-zakrzepicy żył głębokich


Generalnie przyczyną zakrzepicy w żyłach jest spowolnienie przepływu krwi.
Różnica w/w zakrzepic jest istotna w objawach klinicznych oraz lokalizacji.


Zakrzepica żylaków kończyn dolnych objawia się bólem i zaczerwienieniem w miejscu występowania widocznych żylaków powierzchownych.
Zakrzepica żył głębokich objawia się bólem i obrzekiem podudzia, uda w zależności od poziomu wystąpienia zakrzepu w żyłach głębokich. Zakrzep taki może wystąpić w żyłach zatokowych podudzia, żyle podkolanowej, żyle udowej. Wystąpienie zakrzepicy nie musi współistnieć z żylakami powierzchownymi, ale najczęściej dochodzi do zakrzepicy przy istniejących żylakach powierzchownych..
Rozpoznanie zakrzepicy oprócz objawów klinicznych potwierdza lub wyklucza badanie usg żył, wykonuje się również test biochemiczny tzw d-dimery.

Powikłania:
-zespół pozakrzepowy ,objawiający się klinicznie obrzękami, a usg tzw refluksem
-zatory, najczęściej płucne


Profilaktyka:
-stosowanie pończoch lub podkolanówek uciskowych przy stojącej lub siedzącej pracy
-stosowanie tzw podnóżek w pracy biurowej
-unikanie długotrwałego stania lub siedzenia
-profilaktyczne stosowanie heparyny drobnocząsteczkowej przed długą podróżą np.:samolotem
-unikanie hormonoterapii, gdy to możliwe
-usuwanie powiększonych żylaków każdą z dostępnych metod

Leczenie w aktualnym stanie wiedzy w leczeniu zakrzepicy stosuje sję
-heparynę
-kompresjoterapię
-ruch

Wszelkie informacje (noclegi, gastronomia, atrakcje) o regionie Puszczy Białowieskiej i Hajnówce można znaleźć na witrynie Regionu Puszczy Białowieskiej.

Copyright © 2019. Wykonanie Jolanta Zachaj. Teksty i aktualizacja Andrzej Popow  All Rights Reserved.